Wynik konkursu skoków narciarskich to suma not za skoki, a nie bezpośrednio liczba punktów Pucharu Świata. Nota pojedynczej próby obejmuje punkty za odległość, styl oraz ewentualne kompensaty za wiatr i zmianę belki. Dopiero miejsce zajęte w konkursie przekłada się na punkty do klasyfikacji sezonu.
Z czego składa się nota za skok?
W konkursie indywidualnym zawodnik otrzymuje osobną notę za każdą próbę. W standardowych zawodach suma not z dwóch serii decyduje o końcowym miejscu. Gdy z powodu pogody uda się przeprowadzić tylko jedną serię, wynik może zostać ustalony na jej podstawie.
Na notę łączną składają się trzy grupy wartości:
- Punkty za odległość – zależą od miejsca lądowania względem Punktu K.
- Punkty za styl – przyznają je sędziowie za jakość lotu, lądowania i odjazdu.
- Kompensata – dodatnie lub ujemne punkty za wiatr oraz zmianę długości najazdu.
Punkty za odległość i Punkt K
Punkt K, czyli punkt konstrukcyjny skoczni, jest podstawowym odniesieniem do obliczania długości. Na skoczniach normalnych i dużych odległość Punktu K odpowiada 60 punktom. Na skoczniach mamucich wartość bazowa wynosi 120 punktów.
Za każdy metr poza Punktem K zawodnik otrzymuje punkty dodatnie, a za każdy metr przed tym punktem traci punkty. Liczba punktów za metr zależy od położenia Punktu K. Pomiar odległości wykonuje się z dokładnością do 0,5 metra. Przy prawidłowym lądowaniu bierze się pod uwagę miejsce, w którym obie stopy w pełni dotknęły zeskoku. Jeśli stopy są rozstawione, liczy się środek między nimi.
Noty sędziowskie za styl
Pięciu sędziów ocenia skok w skali do 20 punktów. Z pięciu not odrzuca się najwyższą i najniższą, a pozostałe trzy są sumowane. Maksymalna nota za styl wynosi więc 60 punktów.
Sędziowie zwracają uwagę na następujące elementy:
- Błędy w locie – między innymi niestabilną sylwetkę, niesymetryczne ułożenie nart lub spóźnione rozpoczęcie lądowania.
- Lądowanie – brak telemarku oznacza odjęcie punktów, podobnie jak niestabilne zetknięcie z zeskokiem.
- Odjazd – dotknięcie zeskoku lub upadek powoduje większe obniżenie noty niż drobne uchybienia w locie.
- Zachowanie poza granicą upadków – ta część odjazdu nie jest już oceniana przez sędziów.
Całkowity upadek może oznaczać odjęcie przez jednego sędziego 7 punktów, a dotknięcie zeskoku częścią ciała zwykle skutkuje stratą od 4 do 5 punktów. Jeśli suma punktów za odległość i styl byłaby ujemna, zawodnik otrzymuje za skok 0 punktów.
Jak działa kompensacja za wiatr i belkę?
Warunki na skoczni nie są identyczne dla wszystkich. Wiatr pod narty może ułatwić uzyskanie większej odległości, natomiast wiatr z tyłu zwykle utrudnia lot. Zmiana belki startowej wpływa z kolei na prędkość najazdu i długość skoku.
System kompensacji stosowany zgodnie z regulaminem FIS przelicza te różnice na punkty. Za korzystny dla skoczka wiatr zawodnik może otrzymać punkty ujemne, a za trudniejsze warunki – dodatnie. Podobnie działa korekta za zmianę belki. Kompensata nie zastępuje punktów za odległość ani stylu, lecz jest dodawana do pozostałych składników noty.
Jak przelicza się odległość na punkty?
Przelicznik za metr nie jest taki sam na każdej skoczni. Im większy obiekt, tym zwykle mniej punktów przypada na metr różnicy. Tabela FIS określa wartość na podstawie położenia Punktu K:
| Położenie Punktu K | Punkty za metr | Przykład zastosowania |
|---|---|---|
| 10–29 m | 5,6–4,4 pkt/m | Najmniejsze obiekty |
| 30–59 m | 4,0–2,8 pkt/m | Małe i średnie skocznie |
| 60–99 m | 2,4–2,0 pkt/m | Skocznie normalne |
| 100–134 m | 1,8 pkt/m | Wiele dużych skoczni |
| 135–164 m | 1,6 pkt/m | Największe skocznie duże |
| 180 m i więcej | 1,2 pkt/m | Skocznie mamucie |
Przykładowo skok o metr dłuższy od Punktu K daje na skoczni z przelicznikiem 1,8 punktu dodatkowe 1,8 punktu za odległość. Skok o metr krótszy oznacza taką samą stratę.
Punktacja w Pucharze Świata
Punkty za skok decydują o miejscu w konkretnych zawodach. Punkty Pucharu Świata są odrębną wartością. Otrzymuje się je za końcowe miejsce w konkursie i sumuje w klasyfikacji sezonu. Lider klasyfikacji generalnej walczy o Kryształową Kulę.
W konkursie indywidualnym punkty zdobywa 30 najlepszych zawodników. Zwykle po pierwszej serii awansuje do finału właśnie 30 skoczków, choć przepisy przewidują wyjątki związane między innymi z równym wynikiem na granicy awansu.
Najważniejsze zasady awansu do drugiej serii są następujące:
- Do pierwszej serii przechodzą zawodnicy wyłonieni w kwalifikacjach, zwykle 50 na skoczni normalnej lub dużej oraz 40 w lotach narciarskich.
- Do drugiej serii awansuje 30 najlepszych po pierwszej serii.
- Przy równej nocie na granicy awansu może wystartować więcej niż 30 zawodników.
- Jeśli konkurs zostanie przerwany po zakończeniu pierwszej serii, jej wyniki mogą zostać uznane za końcowe.
W przypadku remisu zawodnicy otrzymują punkty za zajęte miejsce. Jeśli dwóch skoczków dzieli pierwsze miejsce, każdy dostaje 100 punktów, a kolejny zawodnik otrzymuje punkty za trzecie miejsce, czyli 60.
Ile punktów otrzymuje się za miejsce?
Konkursy indywidualne
| Miejsce | Punkty | Miejsce | Punkty |
|---|---|---|---|
| 1 | 100 | 16 | 15 |
| 2 | 80 | 17 | 14 |
| 3 | 60 | 18 | 13 |
| 4 | 50 | 19 | 12 |
| 5 | 45 | 20 | 11 |
| 6 | 40 | 21 | 10 |
| 7 | 36 | 22 | 9 |
| 8 | 32 | 23 | 8 |
| 9 | 29 | 24 | 7 |
| 10 | 26 | 25 | 6 |
| 11 | 24 | 26 | 5 |
| 12 | 22 | 27 | 4 |
| 13 | 20 | 28 | 3 |
| 14 | 18 | 29 | 2 |
| 15 | 16 | 30 | 1 |
Konkursy drużynowe
W konkursie drużynowym czterech zawodników jednej reprezentacji oddaje po dwa skoki. Wynik zespołu jest sumą not za wszystkie zakończone próby. Do drugiej serii przechodzi osiem najlepszych drużyn, a punkty trafiają do Pucharu Narodów.
| Miejsce | Punkty | Miejsce | Punkty |
|---|---|---|---|
| 1 | 400 | 5 | 200 |
| 2 | 350 | 6 | 150 |
| 3 | 300 | 7 | 100 |
| 4 | 250 | 8 | 50 |
W konkursie mieszanym punkty drużyny są dzielone po równo między klasyfikację kobiet i mężczyzn. Do Pucharu Narodów wlicza się punkty zdobyte przez reprezentantów w konkursach indywidualnych, drużynowych i mieszanych.
Najkrócej: nota za skok ustala wynik zawodów, natomiast miejsce w zawodach daje punkty do klasyfikacji Pucharu Świata. Kompensata za wiatr i belkę ma ograniczać wpływ zmiennych warunków, aby o kolejności w większym stopniu decydowała jakość skoku.