Boccia i bocce to dwie różne gry. Boccia jest paraolimpijską dyscypliną precyzyjną, rozgrywaną miękkimi bilami na płaskim boisku. Bocce to tradycyjna włoska gra w kule, w której używa się twardych kul i małej bili nazywanej pallino. Podobne nazwy wynikają ze wspólnych korzeni, ale zasady obu sportów nie są takie same.
Boccia a bocce – czym różnią się te gry?
Boccia powstała jako sport dostępny także dla osób z poważnymi ograniczeniami ruchowymi. Zawodnicy mogą zagrywać bile ręką, nogą, a w niektórych klasach również przy użyciu rynny lub innego sprzętu wspomagającego. Bocce wywodzi się z włoskiej tradycji gry w kule i przypomina pod względem celu pétanque lub lawn bowls.
| Cecha | Boccia | Bocce |
|---|---|---|
| Sprzęt | 13 elastycznych bil: 6 czerwonych, 6 niebieskich i biała bila Jack | Twarde kule, najczęściej metalowe, drewniane lub plastikowe, oraz mały pallino |
| Boisko | Płaskie boisko o wymiarach 12,5 × 6 m | Zwykle długi kort o wymiarach około 20–27 m na 2,5–4 m |
| Uczestnicy | Osoby z niepełnosprawnościami, a także zawodnicy pełnosprawni w rozgrywkach integracyjnych | Gra indywidualna, pary lub drużyny |
| Pochodzenie | Sport adaptowany wywodzący się z włoskich gier w bule | Tradycyjna włoska gra w kule |
Jakie są zasady gry w boccia?
Sprzęt i boisko
Do gry w boccia potrzebnych jest 13 bil: sześć czerwonych, sześć niebieskich oraz jedna biała, nazywana Jackiem. Bile są miękkie lub elastyczne, dzięki czemu można je chwytać i zagrywać także przy ograniczonej sprawności dłoni. W standardowym zestawie ważą około 290 g.
Oficjalne boisko ma wymiary 12,5 × 6 m. Powierzchnia powinna być płaska, gładka i czysta. Zawiera sześć pól rzutowych, linię rzutu, linię V oraz krzyż w centrum. Jack musi przekroczyć linię V, aby jego zagranie zostało uznane. Krzyż służy między innymi do umieszczenia białej bili po jej przywróceniu do gry albo podczas dogrywki.
Podstawowe elementy wyposażenia i warunki gry w boccia to:
- 13 bil – sześć czerwonych, sześć niebieskich i jedna biała bila Jack
- płaskie boisko o wymiarach 12,5 × 6 m
- sześć pól rzutowych dla zawodników
- sprzęt wspomagający, taki jak rynna, gdy wymaga tego sposób gry zawodnika
Przebieg rozgrywki
W boccia zawodnicy mogą rzucać bilę ręką, kopać ją albo zagrywać za pomocą sprzętu wspomagającego. W klasie BC3 asystent może pomagać w obsłudze rynny, ale sam nie podejmuje decyzji taktycznych dotyczących zagrania. System klasyfikacji obejmuje między innymi klasy BC1, BC2, BC3 i BC4.
Typowa runda, nazywana endem, przebiega w następujący sposób:
- Losowanie decyduje, który zawodnik lub zespół otrzymuje czerwone bile.
- Rozpoczynający zagrywa białą bilę Jack, a następnie pierwszą bilę swojego koloru.
- Przeciwnik wykonuje swoje zagranie.
- Rzut wykonuje ta strona, której bila znajduje się dalej od Jacka.
- Zawodnicy kontynuują grę do momentu zagrania wszystkich dostępnych bil.
Bila może przesunąć inną bilę albo odbić się od niej, dlatego zawodnicy nie ograniczają się do spokojnego umieszczania własnych bil przy Jacku. Mogą też rozbijać układ bil przeciwnika. Po zakończeniu enda sędzia mierzy odległości i ustala wynik.
Jak liczy się punkty w boccia?
Punkty zdobywa strona, której bile znajdują się bliżej Jacka niż najbliższa bila przeciwnika. Wynik enda odpowiada liczbie takich bil. Przykładowo, jeśli trzy czerwone bile leżą bliżej Jacka niż najbliższa niebieska, zawodnik lub drużyna czerwonych otrzymuje trzy punkty.
W rozgrywkach indywidualnych i parach mecz obejmuje zwykle cztery endy, a w rywalizacji drużynowej sześć. Wygrywa strona z większą liczbą punktów po rozegraniu wszystkich endów.
Jakie są zasady gry w tradycyjne bocce?
Pallino i przygotowanie gry
W bocce celem jest umieszczenie własnych kul jak najbliżej małej bili zwanej pallino. To właśnie pallino, a nie Jack, wyznacza punkt odniesienia. Kule do bocce są twarde i mają kształt sferyczny. W zależności od odmiany wykonuje się je z metalu, drewna albo tworzywa.
Gra może odbywać się na przygotowanym korcie, sztucznej trawie lub innej nawierzchni dopuszczonej przez organizatora. Spotykają się dwaj zawodnicy, pary albo większe zespoły. Liczba kul przypadających na gracza zależy od formatu rozgrywki.
Przebieg partii
Partię rozpoczyna losowo wybrany zawodnik lub zespół. Najpierw wyrzuca pallino w kierunku przeciwległego końca boiska, a następnie zagrywa pierwszą dużą kulę. Druga strona odpowiada własną kulą. Później zagrywa ta drużyna, której kula znajduje się dalej od pallino.
Podstawowa kolejność gry wygląda tak:
- Jedna ze stron wprowadza pallino na wyznaczony obszar kortu.
- Ta sama strona zagrywa pierwszą dużą kulę.
- Przeciwnik próbuje umieścić swoją kulę bliżej pallino.
- Zagrywa strona, której kula pozostaje dalej od celu.
- Rozgrywka trwa do wykorzystania wszystkich kul przez obie strony.
Zawodnik może wybrać rzut toczący, którego celem jest spokojne ustawienie kuli, albo zagranie bardziej ofensywne. W odmianie volo kula jest rzucana w kierunku celu lub innej kuli, aby zmienić układ na boisku. Szczegółowe zasady tego zagrania zależą od przyjętego regulaminu.
Jak liczy się punkty w bocce?
Po zakończeniu partii punkty otrzymuje strona, której kule są bliżej pallino niż najbliższa kula przeciwnika. Liczba punktów odpowiada liczbie własnych kul spełniających ten warunek. Jeśli najbliższa jest jedna kula, drużyna otrzymuje jeden punkt. Jeśli trzy jej kule leżą bliżej pallino niż najlepsza kula rywali, zdobywa trzy punkty.
W zależności od lokalnego regulaminu mecz może toczyć się do 11, 12 lub 13 punktów. Najważniejsze rozróżnienie jest proste: w boccia gra się miękkimi bilami do białego Jacka, natomiast w bocce twardymi kulami do pallino.
